مخراجکاری در قدیم و امروزه

مخراجکاری در قدیم و امروزه چه تفاوتهای داشته و این هنر تا کجا پیش رفته است
در مطلبی که اخیراً منتشر شده در خصوص مخراجکاری توضیحاتی را ارائه دادیم و به ماهیت مخراجکاری اشاره کردیم.
در این مطلب قصد داریم در خصوص روشهای مخراجکاری در قدیم و امروز مطالبی را ارائه دهیم.
مخراجکاری دوران قدیم یا گوهر نشانی امروزی هنری است که از زمان شروع آن تاریخ دقیقی در دسترس نیست.
هر بار که به تاریخ می نگریم با پیدا شدن یک دفینه یا اثر تاریخی مشاهده میکنیم که این هنر به هزاران سال قبلتر از آخرین کشف موجود برمیگردد.
در زمانی که هنوز بشر به ارزش فلزات و سنگها پی نبرده بود یا شاید حتی قبل از کشف آنها، با استفاده از استخوان و دندان حیوانات و چوب اقدام به ساخت انواع زیورآلات مانند گردنبند، انگشتر و دستبند میکردند. که تا این زمان هنوز چیزی به اسم مخراجکاری وجود نداشت.
شاید بتوان مخراجکاری اولیه را به انگشتری پادشاهان نسبت داد که از آن بعنوان مهر سلطنتی استفاده میکردند.

مخراجکاری در قدیم


پس از آن که فلزات به میان آمدند، بجای استفاده از استخوان و دندان و چوب، از فلز برای ساخت تزئینات استفاده شد و همچنین پس از آنکه بشر از دل سنگها و صخره ها توانست سنگهای زینتی و رنگی را کشف نماید از آن ها برای استفاده از زیباتر کردن زیورآلات استفاده کرد.
شاید این نقطه شروع مخراجکاری در قدیم باشد.
از این دست موارد را میتوان در بسیاری از یافته های کهن، از انگشتر و تاج پادشاهان گرفته تا شمشیر و سپر و زیور آلات همسران شاهان، در موزه ها و یافته های تاریخی به کرات مشاهده کرد.

مخراجکاری در قدیم
 

اوج هنر مخراجکاری در قدیم روزگاری در مصر باستان رقم خورد.

زمانی که خاک مصر باستان از حجم وجود طلا به حد انفجار رسیده بود هنرمندان با ساخت انواع لوازم زرین مانند لیوان، جام شراب، ظروف مختلف، زیورآلات و مجسمه ها و هر آنچه که میتوانستند با طلا ابداع کردند.
سپس با مزین کردن آنها به انواع و اقسام سنگهای زینتی هنر خود را تکمیل میکردند. در آن زمان پادشاهان عقیده داشتند که هر چه گوهر بزرگتری بر لوازم زرین نشانده شود و آنرا تقدیم خدایان ساختگی خود کنند، خدایان نظری به آنها افکنده و ثروت و قدرت بیشتری به آنها ارزانی خواهد داشت.

عکس مخراجکاری در قدیم


اما در ایران از آنجائیکه مردم ایران همیشه یکتاپرستی پیشه کرده و برای مقدسات احترام و ارزش خاصی قائل بودند و هستند، سعی بر ایجاد نقوش الهی و یا نام ائمه و پیامبر اکرم و اسماء الله بر روی سنگهای تزئینی مینمودند که این امر تا به امروز نیز ادامه داشته و همچنان دارای ارج و قرب است.
لذا مخراجکاری در ایران جدا از یک هنر و صنعت بی شباهت به کاری مقدس نیست.
چرا که یک مخراجکار میبایست با طهارت کامل دست بر سنگ زینتی منقش به نام ائمه و اسماء الله بزند و در طول کار نیز این طهارت حفظ گردد.
هنر مخراجکاری از قدیم تا به امروز همچنان ادامه دارد و امروزه شاهد آن هستیم که این هنر پا را فراتر از فلز و سنگ گذاشته و ترکیبی از چوب و سنگ نیز در این هنر عرضه میگردد.
شاید شکل دادن فلزات و محکم کردن پایه ها برای نگه داشتن گوهر در مقابل نشاندن گوهر بر روی چوب بسیار آسان به نظر آید.

 

مخراجکاری در قدیم


مخراجکاری در قدیم با ابزارهای ساده ای چون یک چکش کوچک و چند قلم فلزی نوک تیز و نوک پهن برای نشاندن سنگ بکار برده میشد.
اما امروزه با وجود دستگاههای دقیق مانند انواع گیره های نگهدارنده، انبرهای متنوع، لیزرهای حرارتی، ذره بین و... عمل مخراجکاری با دقت و ظرافت بالاتری صورت میگیرد لذا نشاندن سنگ بر روی چوب با این لوازم غیر ممکن نیست.
در بعضی از نمونه ها این ترکیب به اندازه ای  ظریف و نزدیک به یکدیگرند که گوئی سنگ و چوب با هم در آمیخته و یکی شده اند.

جهت اطلاع از کلاس های آموزش مخراجکاری به صفحه آموزش مخراجکاری مراجعه کنید .